T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ

Esas No       : 2023/2280
Karar No      : 2023/2404

T Ü R K  M İ L L E T İ  A D I N A

Y A R G I T A Y   İ L  M I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
TARİHİ                                 : 11.10.2021
SAYISI                                 : 2021/887 E., 2021/1677 K.

Taraflar arasındaki anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı erkek vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:                               

I. DAVA

Davacı kadın vekili dava dilekçesinde; tarafların anlaşmalı olarak boşandıklarını, protokol gereği 1684 ada 1 parsel 5 nolu bağımsız bölümün müvekkiline devri gerektiğini, ancak davalının taşınmazı devretmediğini belirterek davalı adına kayıtlı 1684 ada 1 parsel 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile müvekkili adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı erkek vekili cevap dilekçesinde; davacının hangi hukuki sebebe dayalı olarak davayı açtığını açıklaması gerektiğini, taşınmazın konut kredisi ile alındığını, kredi taksitlerinin halen devam ettiğini, kredi bedelinin düşülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, tarafların anlaşmalı boşanma protokolünde taşınmazın davacıya devredileceğini kararlaştırdıkları, tarafların anlaşmalı olarak boşandıkları, boşanma kararının kesinleştiği, davalı tarafından 1/2 hissesinin devredilmemiş olduğu gerekçesiyle davanın kabulüyle davalı adına kayıtlı 1684 ada 1 parsel 5 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı erkek vekili, deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, ek bilirkişi raporu tebliğ edilmeden sözlü yargılama için gün belirlenmeden alelacele karar verildiğini, usul hükümlerinin ihlal edildiğini, davacının hangi hukuki sebebe dayandığının belli olmadığını, kredi ödemelerini düşülmesi gerektiğini, vekâlet ücretinin fahiş belirlendiğini belirterek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda başlıkta tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davanın anlaşmalı boşanma protokolünden kaynaklanan tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olduğu, İlk Derece Mahkemesince davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplanıp değerlendirildiği, usulü işlemlerin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 sayılı Kanun) uygun olarak yerine getirildiği, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, tarafların anlaşmalı olarak boşanmalarına ilişkin boşanma dava dosyasında yer alan 10.07.2015 tarihli protokole ve davalının söz konusu boşanma dava dosyasının 10.07.2015 tarihli duruşmasında verdiği mahkeme içi ikrar niteliğindeki beyanına ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 716 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca mülkiyetin kazanılmasına esas olacak bir hukuki sebebe dayanılarak malikten mülkiyetin kendi adına tescilini istemek hususunda kişisel hakka sahip olan kimsenin, malikin kaçınması halinde hakimden mülkiyetin hükmen geçirilmesini isteyebileceğine göre davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı erkek vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı erkek vekili, davacının vefat ettiğini, taraf sıfatı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, deliller toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, ek bilirkişi raporu tebliğ edilmeden sözlü yargılama için gün belirlenmeden alelacele karar verildiğini, usul hükümlerinin ihlal edildiğini, davacının hangi hukuki sebebe dayandığının belli olmadığını, kredi ödemelerini düşülmesi gerektiğini, vekâlet ücretinin fahiş belirlendiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, talep, protokol, eksik inceleme, vekâlet ücreti noktasında toplanmaktadır. Dava, anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 716 ncı maddesinin birinci fıkrası, 6100 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi, 190 ıncı maddesi, 6100 sayılı Kanunun 323 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi, 326 ncı maddesi, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu’nun (1136 sayılı Kanun) 164 üncü maddesi, 168 inci maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı erkek vekilinin tüm, davacı kadın vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Somut olayda, dava anlaşmalı boşanma protokolüne dayalı tapu iptali ve tescili istemine ilişkin olup maktu harca tabidir. Mahkemece, maktu harca tabi davanın kabulü sebebiyle davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince maktu vekâlet ücreti takdiri gerekirken yazılı şekilde nispî vekâlet ücretine hükmedilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davalı erkek vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı erkek vekilinin vekâlet ücreti yönünden temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan “6.443,84 TL nisbi” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.080,00 TL maktu” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan                          Üye                      Üye                   Üye                  Üye
Ömer Uğur Gençcan     Sedat Demirtaş    Çetin Durak       Sevil Kartal      M. Kasım Çetin

BİLGİ : Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararında her ne kadar karar tarihi “16.05.2022” olarak yazılmış ise de, Yargıtay Dosya Ekranı sorgulamasına göre karar tarihi “16.05.2023” olarak görülmektedir.

BİLGİ : “Boşanma protokolünden kaynaklanan tapu iptali ve tescili davası maktu harca tabi olup temyiz harcı da maktudur” şeklindeki Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 12 Ekim 2021 tarihli kararı için bkz.

http://karamercanhukuk.com/yargitay-karari/bosanma-protokolunden-kaynaklanan-tapu-iptali-ve-tescili-davasi-maktu-harca-tabi-olup-temyiz-harci-da-maktudur

AYNI YÖNDE KARAR:

T.C.
YARGITAY
2. HUKUK DAİRESİ

Esas No       : 2023/8284
Karar No      : 2025/2333

T Ü R K  M İ L L E T İ  A D I N A

Y A R G I T A Y   İ L  M I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI                                 : 2022/762 E., 2023/1450 K.

Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı vekili tarafından hüküm altına alınan bedelin miktarı yönünden; davalı vekili tarafından ise hükmün tamamı yönünden duruşma istemli olarak temyiz edilmiş olup kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde duruşmalı temyiz eden davalı Gönül Ümit U. ile vekili Avukat H.Ç. geldiler. Karşı taraf temyiz eden davacı Metin G. ve vekilleri gelmedi. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) öngördüğü yargılama sistemine göre ilk derece mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir. Bu durumda bölge adliye mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde bölge adliye mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde ilk derece mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince verilen karar davacı tarafından istinaf edilmemiş, davalı tarafın istinaf başvurusunun ise esastan reddine karar verilmiştir. Bu nedenle davacı vekilinin, istinaf etmediği karara karşı, davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karara karşı temyiz hakkı da bulunmadığından davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davalı vekilinin temyiz itirazları yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor düzenlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

a. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

b. Dava boşanma protokolünden kaynaklanan alacak davası olup, maktu harç ile görülmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince nispi harç alınarak yargılamaya devam olunmuştur. Maktu harca tabi davanın kabulü sebebiyle davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi gereğince maktu vekâlet ücreti takdiri ve davalının maktu dava harcından sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde nispî vekâlet ücreti ve nispî dava harcına hükmedilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin REDDİNE,

2. Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

a) Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının dava harcı ve vekâlet ücreti yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,

b. İlk Derece Mahkemesi kararının dava harcı ve vekâlet ücreti yönünden BOZULMASINA,

c) Davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozma kapsamı dışında kalan temyize konu bölümlerinin 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Duruşma için takdir olunan 28.000,00 TL vekâlet ücretinin Metin'den alınarak Gönül'e verilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, karardan bir örneğin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Başkan                  Üye                      Üye                 Üye                   Üye
M. Kasım Çetin      Seydi Kahveci      Sevil Kartal     Hatıran Alper     Hatıran Alper