DAVANIN ESASINI ETKİLEYECEK YARGILAMANIN İADESİ DAVASININ, HMK 165 HÜKMÜ GEREĞİ BEKLETİCİ SORUN YAPILMASI GEREKİR.
T.C.
YARGITAY
7. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2025/316
Karar No : 2025/3663
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 05.11.2024
SAYISI : 2024/1486 E., 2024/1533 K.
Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalılardan Şerife O. ve Mehmet B. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edenin babası Müslüm D.’nın (05.10.1984 tarihinde vefat eden) Elife B.’nın ilk eşinden olma oğlu olduğunu, Elife’nin daha sonra evlendiği Mahmut B.'nın 22.02.1958 tarihinde öldüğünü, Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/483 Esas ve 2017/614 Karar sayılı veraset ilâmında müvekkilinin Mahmut’un mirasçısı olarak gösterilmediğini belirterek dava konusu mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesini talep etmiştir. Davacının yargılama aşamasında ölmesi üzerine davaya mirasçıları tarafından devam edilmiştir.
II. CEVA
Davalılardan Mehmet ve Şerife vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davacıların murisi Müslüm D.’nın müteveffa Mahmut B.’nın mirasçısı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile mirasçılık belgesinin iptaline ve yeniden mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Mehmet ve Şerife vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılardan Mehmet ve Şerife vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile sonuca gidildiğini, davacıların Murisi Müslüm’ün Elife B.’nın oğlu olmadığını, aralarında kan bağı bulunmadığını, DNA incelemesi yapılmadığını, bu konudaki taleplerinin usule aykırı şekilde reddedildiğini, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/612 Esas ve 2018/111 Karar sayılı kararı ile Müslüm’ün anne adının Elife olarak değiştirildiğini, bu kararında hatalı olduğunu, yargılamanın yenilenmesi davası açtıklarını, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/352 Esas sayılı yargılamanın yenilenmesi davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ve DNA incelemesi yapılmadan haksız yere hüküm kurulduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; (yargılama aşamasında vefat eden dosyamız davacısı) Latif D. tarafından (Nüfus Müdürlüğü aleyhine) 30.10.2017 tarihinde nüfus kaydının düzeltilmesi davası açıldığı, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.02.2018 tarihli ve 2017/612 Esas, 2018/111 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, “....Habib ve Elife oğlu, 01.07.1927 doğumlu 17...14 T.C. Nolu, Müteveffa Müslüm D.'nın annesinin.... İbrahim ve Hatice kızı 01.07.1904 doğumlu 11....82 T.C. Nolu Elife B. olarak nüfusa kayıt ve tashihine,...” karar verildiği, verilen hükmün 12.04.2018 tarihinde kesinleştiği, dosyamız davalılarından Şerife O. tarafından ilgili dava dosyası hakkında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.06.2025 tarihli ve 2024/352 Esas, 2025/378 Karar sayılı kararı ile Şerife’nin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine, davacıların davasının kabulüne, “....Habib ve Elife oğlu, 01.07.1927 doğumlu 17...14 TC kimlik numaralı müteveffa Müslüm D.'nın ANNESİNİN.... İbrahim ve Hatice kızı 01.07.1904 doğumlu 11....82 TC kimlik numaralı müteveffa Elife B. TESPİTİ ile NÜFUSA KAYIT VE TAHSİSİNE,...Kararın Mahkememizin 2017/612 esas 2018/111 karar sayılı ilâmı ile infaz görmüş olması nedeniyle yeniden NÜFUSA GÖNDERİLMESİNİ YER OLMADIĞINA,...” şeklinde hüküm tesis edildiği, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.09.2025 tarihli yazı cevabına göre yargılanın yenilenmesi davasının henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı Kanun'un 165. maddesine göre; “...Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise Mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir...”.
O hâlde; tüm dosya içeriğinden müteveffa Müslüm D.’nın annesinin (az yukarıda izah edilen) Mahkeme kararı ile “...Elife B. ...” olarak kayıt ve tahsis edildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bununla birlikte davanın esasını etkileyecek olan ve yukarıda esas numarası belirtilen yargılamanın yenilenmesi davası çözümlenmeden işin esasının kararı bağlanması doğru ve sağlıklı sonuçlar vermeyecektir.
Hâl böyle olunca, dosyamız davalılarından Şerife O. tarafından açılan yargılamanın yenilenmesi davasının 6100 sayılı Kanun'un 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılması, kesin olarak karara bağlandıktan sonra toplanan bütün deliller birlikte değerlendirilerek dosya kapsamına uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Hikmet Onat Ramazan Ülger Sevinç Türközmen Cengiz Balıkçı Mahmut Akgün
DAVANIN ESASINI ETKİLEYECEK YARGILAMANIN İADESİ DAVASININ, HMK 165 HÜKMÜ GEREĞİ BEKLETİCİ SORUN YAPILMASI GEREKİR.
T.C.
YARGITAY
7. HUKUK DAİRESİ
Esas No : 2025/316
Karar No : 2025/3663
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 05.11.2024
SAYISI : 2024/1486 E., 2024/1533 K.
Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar davalılardan Şerife O. ve Mehmet B. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edenin babası Müslüm D.’nın (05.10.1984 tarihinde vefat eden) Elife B.’nın ilk eşinden olma oğlu olduğunu, Elife’nin daha sonra evlendiği Mahmut B.'nın 22.02.1958 tarihinde öldüğünü, Adana 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/483 Esas ve 2017/614 Karar sayılı veraset ilâmında müvekkilinin Mahmut’un mirasçısı olarak gösterilmediğini belirterek dava konusu mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesini talep etmiştir. Davacının yargılama aşamasında ölmesi üzerine davaya mirasçıları tarafından devam edilmiştir.
II. CEVA
Davalılardan Mehmet ve Şerife vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; davacıların murisi Müslüm D.’nın müteveffa Mahmut B.’nın mirasçısı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile mirasçılık belgesinin iptaline ve yeniden mirasçılık belgesi düzenlenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Mehmet ve Şerife vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılardan Mehmet ve Şerife vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile sonuca gidildiğini, davacıların Murisi Müslüm’ün Elife B.’nın oğlu olmadığını, aralarında kan bağı bulunmadığını, DNA incelemesi yapılmadığını, bu konudaki taleplerinin usule aykırı şekilde reddedildiğini, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/612 Esas ve 2018/111 Karar sayılı kararı ile Müslüm’ün anne adının Elife olarak değiştirildiğini, bu kararında hatalı olduğunu, yargılamanın yenilenmesi davası açtıklarını, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/352 Esas sayılı yargılamanın yenilenmesi davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini ve DNA incelemesi yapılmadan haksız yere hüküm kurulduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, mirasçılık belgesinin iptali ile yeni mirasçılık belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; (yargılama aşamasında vefat eden dosyamız davacısı) Latif D. tarafından (Nüfus Müdürlüğü aleyhine) 30.10.2017 tarihinde nüfus kaydının düzeltilmesi davası açıldığı, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.02.2018 tarihli ve 2017/612 Esas, 2018/111 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, “....Habib ve Elife oğlu, 01.07.1927 doğumlu 17...14 T.C. Nolu, Müteveffa Müslüm D.'nın annesinin.... İbrahim ve Hatice kızı 01.07.1904 doğumlu 11....82 T.C. Nolu Elife B. olarak nüfusa kayıt ve tashihine,...” karar verildiği, verilen hükmün 12.04.2018 tarihinde kesinleştiği, dosyamız davalılarından Şerife O. tarafından ilgili dava dosyası hakkında yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 19.06.2025 tarihli ve 2024/352 Esas, 2025/378 Karar sayılı kararı ile Şerife’nin yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine, davacıların davasının kabulüne, “....Habib ve Elife oğlu, 01.07.1927 doğumlu 17...14 TC kimlik numaralı müteveffa Müslüm D.'nın ANNESİNİN.... İbrahim ve Hatice kızı 01.07.1904 doğumlu 11....82 TC kimlik numaralı müteveffa Elife B. TESPİTİ ile NÜFUSA KAYIT VE TAHSİSİNE,...Kararın Mahkememizin 2017/612 esas 2018/111 karar sayılı ilâmı ile infaz görmüş olması nedeniyle yeniden NÜFUSA GÖNDERİLMESİNİ YER OLMADIĞINA,...” şeklinde hüküm tesis edildiği, Adana 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.09.2025 tarihli yazı cevabına göre yargılanın yenilenmesi davasının henüz kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
6100 sayılı Kanun'un 165. maddesine göre; “...Bir davada hüküm verilebilmesi, başka bir davaya, idari makamın tespitine yahut dava konusuyla ilgili bir hukuki ilişkinin mevcut olup olmadığına kısmen veya tamamen bağlı ise Mahkemece o davanın sonuçlanmasına veya idari makamın kararına kadar yargılama bekletilebilir...”.
O hâlde; tüm dosya içeriğinden müteveffa Müslüm D.’nın annesinin (az yukarıda izah edilen) Mahkeme kararı ile “...Elife B. ...” olarak kayıt ve tahsis edildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bununla birlikte davanın esasını etkileyecek olan ve yukarıda esas numarası belirtilen yargılamanın yenilenmesi davası çözümlenmeden işin esasının kararı bağlanması doğru ve sağlıklı sonuçlar vermeyecektir.
Hâl böyle olunca, dosyamız davalılarından Şerife O. tarafından açılan yargılamanın yenilenmesi davasının 6100 sayılı Kanun'un 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılması, kesin olarak karara bağlandıktan sonra toplanan bütün deliller birlikte değerlendirilerek dosya kapsamına uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde sonuca gidilmesi doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verilmiştir.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Hikmet Onat Ramazan Ülger Sevinç Türközmen Cengiz Balıkçı Mahmut Akgün

