TAPU DEVRİNİN CEBRİ İCRAYA DAYANMASI HÂLİNDE İYİNİYET İDDİASININ DA CEBRİ İCRA KOŞULLARINA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
T.C.
YARGITAY
6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2024/2782
KARAR NO : 2025/2733
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 14.06.2023
NUMARASI : 2022/973 E., 2023/712 K.
KARAR
Taraflar arasında görülen, asıl ve birleşen 2009/405 E., 2012/76 E, 2011/86 E, 2010/965 E., 2010/136 E. davalarda tapu iptal tescili, diğer birleşen davalarda elatmanın önlenmesine yönelik davasında mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davaların kısmen kabulüne dair verilen karar bir kısım davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle ve incelemenin duruşmalı yapılması davalılardan Sadık P. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan birleşen davada davalı Sadık B. vekili Av. M.B.’in temyiz talebinde bulunan davalı Cemalattin O. vekili Av. S.S.U.’un, temyiz talebinde bulunan davalı Seher Ç. vekili Av. İ.K.’ün, temyiz talebinde bulunan davalı Pakize Ç. vd vekili Av. B.D.’ın, davalı Mehmet S. mirasçısı Seren U. vekili Av. Z.B.’nun, davalı Emin T. vekili Av. H.B.’nın, davalı Ayten V.’ın ve birleşen davalarda davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi vekili Av. A.A.’nın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVALAR
A. ASIL DAVA VE BİRLEŞEN SİNCAN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2009/405 E. SAYILI DAVASI
Birleşen 2009/405 E. sayılı davada davacı Ali S. vekili dava dilekçesinde; davalılar Nezaket, Sahir ve Zöhre'nin murisi ile dava dışı yüklenici Hikmet U. arasında, 2052 ada 7 parseldeki B blok inşaatına ilişkin 11.09.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin bu sözleşmeyi tüm hak ve yükümlükleri ile birlikte 13.09.1995 tarihinde S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi'ne devrettiğini, müvekkilinin de adı geçen kooperatifin üyesi olduğunu, yapılan inşaattan 6 nolu dairenin müvekkiline tahsis edildiğini, ayrıca müvekkilinin bu yer için kooperatife bedel ödediğini ve ailesi ile birlikte oturduğunu ileri sürerek, anılan bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen davadan sonra, davalılar Nezaket, Sahir ve Zöhre'nin bu daireyi muvazaalı olarak diğer davalı Seher'e devrettiklerini ileri sürerek aynı istemle asıl davayı açmıştır.
B. BİRLEŞEN SİNCAN 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2012/316 E., 2012/76 E., SİNCAN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/965 E., 2010/136 E., 2010/137 E. SAYILI DAVALAR
Birleşen davalarda davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatif vekili dava dilekçelerinde; davalı yüklenici Hikmet U. ile davalı arsa sahipleri arasında 2052 ada, 7 parsel, A blok inşaatına ilişkin 02.12.1996 ve B blok inşaatına ilişkin 11.09.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri düzenlendiğini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan tüm hak ve yükümlülükleri müvekkili kooperatife devrettiğini ve arsa sahiplerine vekaleten tüm resmi işlemleri yapmak üzere kooperatif başkanına vekalet verdiğini, yapı ruhsatında müteahhit olarak kooperatifin gösterildiğini ve yapı denetim firması ile bu sıfatla sözleşme yapıldığını, inşaatın en baştan itibaren kooperatif tarafından yapıldığını ve konutların oturulacak hale getirildiğini, arsa sahiplerinin söz konusu temlikten haberdar olduklarını, bunca yıl sonra temlikin bilinmediğinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, hal böyle iken aradan 14 yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra, davalı yüklenici ile arsa sahiplerinin işbirliği yaparak, yükleniciye isabet eden A ve B bloktaki daireleri içerisinde kooperatif üyeleri oturduğu halde, muvazaalı olarak birleşen davalarda diğer davalılara devretmeye başladıklarını ileri sürerek, tüm birleşen davalarda, yüklenici sıfat ve haklarının müvekkili kooperatife ait olduğunun tespiti ile bu hususta ortaya çıkan muarazanın giderilmesine ve müdahalenin men'ine, sözleşmeye aykırılıkların giderilmesine,
- Birleşen 2012/316 E. sayılı davada, A blok, 3 no'lu dairenin davalı T. Elektronik..A.Ş., aynı blok, 14 no'lu dairenin davalı Süleyman D. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2012/76 E. sayılı davada, B blok, 3 no'lu dairenin yarı hissesinin davalı Ayten V., B blok, 21 no'lu dairenin de davalı Cemalettin O. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2011/85 E. sayılı davada, B blok, 24 no'lu dairenin davalı İslam R. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2011/86 E. sayılı davada, B blok, 6 no'lu dairenin davalı Seher Ç. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 20110/966 E. sayılı davada, B blok, 22 no'lu dairenin davalı Yüksel A. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/965 E. sayılı davada, A blok, 25 no'lu dairenin davalı Selçuk L. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/136 E. sayılı davada, B blok, 13 no'lu dairenin davalı Soydan K. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/137 E. sayılı davada, B blok, 8 no'lu dairenin davalı Recai Ç. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleşen 2009/405 E. sayılı davada davalılar Zöhre Ç., Nezaket A. ve Sahir A. cevap dilekçelerinde; dava konusu bağımsız bölümün arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenici Hikmet U.'a bırakılan dairelerden olduğunu, yüklenici tarafından sözleşmenin dava dışı kooperatife temlik edilmiş olmasının arsa sahiplerini ilgilendirmediğini, davacıyı ve dairenin devredildiği Seher'i tanımadıklarını, dairenin devri için yükleniciye vekalet verdiklerini, tapu devrine ilişkin sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu savunarak asıl ve birleşen davanın reddini istemişlerdir.
Asıl davada davalı Seher Ç. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında hukuki bir ilişki olmadığını, tapu siciline güvenerek iyiniyetle taşınmazı tapudan devraldığını, davacının, üyesi olduğunu ve kendisine daire sattığını öne sürdüğü kooperatifin de taşınmazın mülkiyetine hak kazanamadığını savunarak asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
Birleşen davada davalılar Sadık P., Ali D. ve Haldun A. vekili cevap dilekçesinde; davacı kooperatifin arsa sahiplerinin muhatabı olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, aradan 17 yıl geçmesine rağmen inşaatın tamamlanmadığını, yüklenici Hikmet aleyhine açtıkları gecikme tazminatı davalarının lehlerine sonuçlandığını, yüklenici tarafından sözleşmenin davacı kooperatife temlik edilmesinin, arsa sahiplerini bağlamayacağını, yükleniciden olan alacaklarının tek teminatının söz konusu daireler olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. vekili cevap dilekçesinde; taşınmazı tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle satın aldığını, davacının muvazaa iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2011/85 E. sayılı davada davalı Şerafettin K. cevap dilekçesinde; yüklenici ile davacı kooperatif arasında yapılan temlikin kendisini bağlamadığını, muhatabının yüklenici Hikmet U. olduğunu, yükleniciden olan gecikme tazminatı alacağına binaen devri gereken dairelerden 24 nolu daireye devrettiğini, bakiye alacağı için 2 no'lu daireyi elinde tuttuğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2011/85 E. sayılı davada davalı Yılmaz D., kooperatif ile sözleşmesi bulunmadığını, öte yandan dava konusu bağımsız bölümün tapu ferağını yüklenici Hikmet U.’a verdiğini, bu konuda bir sorumluluğu kalmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen 2012/316 ve 2010/965 E. sayılı davalarda davalılar Hasan Y. ve Ahmet B., yüklenici Hikmet ile 1996 yılında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıklarını, yüklenicinin daha sonra inşaatı kooperatife temlik ettiğini, yüklenicinin bu hususta arsa sahiplerini bilgilendirmediğini, kooperatifin kura çekerek daireleri üyelerine tahsis ettiğini, dairelerin kooperatif üyelerine ait olduğunu, alt yüklenici Ahmet Ç.’nın kötüniyetli olarak üçüncü kişilere daire satmaya kalktığını, dava açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğini beyan etmişlerdir.
Birleşen davalarda davalılar Ali D., Sadık P. ve Haldun A. bizzat ve vekilleri vasıtasıyla verdikleri cevap dilekçelerinde; yüklenici Hikmet U.'a, sözleşmenin devri konusunda yetki vermediklerini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, açtıkları gecikme tazminatı davalarının lehlerine sonuçlandığını, yüklenici ile davacı kooperatif arasındaki temliknamenin arsa sahipleri açısından bağlayıcı olmadığını, bu hususta kendilerine bilgi verilmediğini, dairelerde kooperatif üyesi olup olmadığı dahi belli olmayan kişiler uzun süredir oturmasına rağmen arsa sahiplerine düşen dairelerin teslim edilmediğini, binanın iskanı alınıp arsa sahiplerine ait dairelerin anahtar teslimi olarak teslim edilmesi ve gecikme tazminatlarının ödenmesi halinde yükleniciye bırakılan dairelerin tapu ferağlarının verileceğini savunarak birleşen davaların reddini istemişler, birleşen 2011/85 E. sayılı davaya karşı açtıkları karşı davalarında ise taşınmazlara tedbir konulması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek, Ali D. açtığı karşı davasında; 5.000,00TL maddi ve 5000,00 TL manevi tazminatın, Sadık P. açtığı karşı davasında 7.500,00 TL maddi ve 5000,00 TL manevi tazminatın ve davalı Haldun A. 1.000,00 TL maddi ve 2.500,00 TL manevi tazminatın davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı davalarda davalı kooperatif vekili, davaların reddini istemiştir.
Birleşen davalarda diğer bir kısım davalılar davaların reddini istemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.12.2013 tarihli ve 2009/431 Esas, 2013/461 Karar sayılı kararı ile asıl dava ve birleşen 2009/405 E. sayılı davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümün davacı Ali S. adına tesciline, aynı bağımsız bölüme ilişkin davacı kooperatif tarafından açılan birleşen 2011/86 E. sayılı davanın reddine, birleşen 2011/514 E. sayılı davada davalı H. Özel Eğitim...Ltd. Şti. kayıt maliki olmadığından davanın reddine, davacı kooperatif tarafından açılan diğer birleşen davaların kabulü ile dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen 03.12.2013 tarihli kararı, süresi içinde, davalılar Cemalettin O. vekili, Sahir A., Nezaket A., Zöhre Ç. vekili, Seher Ç. vekili, Ahmet Ç. vekili, Yüksel A. vekili, P. Bakım ve Yardım Sandığı vekili, Sadık P., Haldun A., Ali D. vekili, T. Elk...A.Ş. vekili, davalı Recai Ç. vekili ile Ferda A., Soydan K., Şerafettin K. ve katılma yolu ile birleşen davalarda davacı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2. Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 09.02.2017 tarih ve 2016/2042 E., 2017/313 K. sayılı kararıyla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin, bir kısım arsa sahiplerine vekaleten imzalandığı, bu sebeple de, birleşen 2010/136, 2010/137, 2010/965, 2010/966, 2010/85, 2011/86, 2011/514, 2012/76, 2012/316 Esas sayılı davalarda, sözleşmelerde vekilinin imzaladığı arsa sahiplerinin kendilerine değil, onların adına vekillerine karşı açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu itibarla, mahkemece, anılan davalarda, haklarında vekillerine karşı dava açılan ve dava dilekçesi ve diğer belgelerin tebliğ edilmediği, böylece savunma hakları da kısıtlanan arsa sahipleri Mustafa Ç., Yılmaz T., P. Bakım ve Yardım Sandığı, Hasan K., Emin T., Cengiz Cahit N., İdris P., Tolon Ö., Ahmet B., Emrah Y., Fatma Çiğdem Y., Servet Y. ve Hasan Y.'a karşı dava açılması için birleşen davalarda davacı kooperatife süre verilmesi ve açılan davanın eldeki dava ile birleştirilerek işin esasına girilmesi, öte yandan birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/137 Esas sayılı davasında, davalılardan Recai Ç.'a dava dilekçesi tebliğ edilmeden ve savunması alınmadan karar verilmesinin doğru olmadığı, bununla birlikte, birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/85 Esas sayılı davada, davalılardan Sadık P., Ali D. ve Haldun A., karşı dava açtıkları halde bu davalar hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmaması ve yine birleşen davalarda davacı kooperatif vekili, tapu iptal ve tescil talebinin yanında yüklenici sıfat ve haklarının kooperatife ait olduğunun tespiti, muarazanın giderilmesi ile müdahalenin meni istemlerinde bulunduğu halde bu talepler hakkında da bir karar verilmemesinin HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davalarda davalı arsa sahipleri ile davalı Hikmet U. arasında A ve B blok inşaatlarına ilişkin ayrı ayrı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri düzenlendiği, davalı yüklenicinin bu sözleşmelerden kaynaklanan tüm hak ve yükümlülüklerini birleşen davalarda davacı kooperatife temlik ettiği, temlikin geçerli olduğu, kooperatifin inşaatları tamamladığı ve sözleşmeden kaynaklanan diğer tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, birleşen davalarda davacı kooperatifin dava konusu bağımsız bölümlerin tapusuna hak kazandığı, bağımsız bölümlerin davacıya ait olduğunu bilebilecek durumda olan birleşen davalarda davalıların iyiniyet iddialarının yerinde olmadığı, asıl davada davacı Ali S.'ın kooperatif üyesi olduğu, kooperatife olan borçlarını ödediği, bu nedenle B blok, 6 no'lu taşınmazın tapusuna hak kazandığı, davalı Seher Ç.'nın iyiniyet iddiasının yerinde görülmediği, kooperatif tarafından açılan birleşen 2011/86 E. sayılı dava da yine B blok, 6 no'lu bağımsız bölüme ilişkin olduğundan reddi gerektiği, yine aynı bağımsız bölüme ilişkin 2009/405 E. sayılı davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, asıl davanın, davalı kayıt maliki Seher Ç. yönünden kabulü ile B blok 6 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı Ali S. adına kayıt ve tesciline, diğer davalılar yönünden reddine, birleşen 2009/405 E. Sayılı davada karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2011/86 E. sayılı davanın reddine, davacı kooperatif tarafından açılan diğer birleşen davaların davalı kayıt malikleri (T. Elektronik San. Ve Dış. Tic. A.Ş, Süleyman D., Cemalettin O., Ayten V., İslam R., Yüksel A., Selçuk L., Soydan K., Recai Ç.) yönünden kabulü ile adı geçenler adına kayıtlı dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline, birleşen davaların diğer davalılar (bir kısım davalılar bakımından feragat nedeniyle) yönünden reddine, birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı davalılar Ali D., Sadık P. ve Haldun A. tarafından açılan karşı davaların reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekili temyiz dilekçesinde; bozma ile oluşan usuli müktesap hakka riayet edilmediğini, kendi edimlerini yerine getirmeyen yüklenicinin tapu istemeyeceğini, davada alacağın temliki koşullarının oluşup oluşmadığının da irdelenmediğini, binanın kaçak yapı statüsünde olduğunu, ruhsat yenilenmesinin mümkün olmadığını, projesine uygun yapılmadığını, kooperatifçe bu durumlar bilindiğinden imar affına dahi başvurulmadığını, arsa sahibi müvekkilinin gecikmeden kaynaklı zararlarının karşılanmadığını, iskan ruhsatının alınmadığını, karşı davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkilinin hissesine isabet eden taşınmazın verilmediğini,
2. Birleşen 2012/316 E. Sayılı davada davalı T. Elektronik San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle A blok, 3 no'lu daireyi satın aldığını, diğer davalıların dairelerinden farklı olarak bu dairenin iki defa el değiştirdiğini, önce icradan satıldığını, müvekkilinin icradan satın alan kişiden satın aldığını, bilirkişi raporunda bu hususların gözardı edildiğini,
3. Birleşen 2012/76 E. Sayılı davada davalı Cemalettin O. vekili temyiz dilekçesinde; belediyede temizlik işçisi olarak çalışan müvekkilinin yıllarca yaptığı birikimlerle ailesi ile birlikte oturmak için B blok, 21 no'lu daireyi satın aldığını, kooperatif tarafından kendisine tahsis yapıldığı ileri sürülen dava dışı Dilaver Ç. tarafından da işbu birleşen davadan önce tapu iptal ve tescil davası açıldığını, ancak bu davanın takipsiz bırakıldığını, adı geçenin kooperatif ile bir bağı kalmamış ise eldeki davanın da konusuz kalacağını, müvekkilinin tamamen bitmiş oturuma hazır olan daireyi tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle satın aldığını, iyiniyetinin korunması gerektiğini, muvazaalı iktisap iddiasının ispat edilemediğini, tapuda herhangi bir şerh bulunmadığını,
4. Asıl davada davalı Seher Ç. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin B blok, 6 no'lu daireyi doğrudan arsa sahibinden almadığını, dairenin kooperatife ait olduğunu bilebilecek durumda olmadığını, davadan sonra haberdar olduğunu, kooperatif ile arsa sahipleri arasındaki hukuki ilişkileri bilmediğini, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, yüklenici kooperatifin iskân ruhsatını almadığına dair arsa sahiplerinin ileri sürdüğü itirazların incelenmediğini, müvekkilinin tüm emekliliğini ve birikimlerini bu daireye bağladığını,
5. Birleşen 2010/137 E. sayılı davada davalı Recai Ç. vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu B blok, 8 no'lu dairenin daha önce bir kaç kez el değiştirmesi nedeniyle, müvekkilinin lehine yolsuz tescil oluşan kişi değil, tapu siciline güvenerek hak iktisabında bulunan iyiniyetli malik konumunda olduğunu, tescilin yolsuz olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, satın alırken konut kredisi kullandığını, davacı kooperatifin sözleşmeyi 1996 yılında temlik aldığını, bu tarihten itibaren müvekkilinin satın aldığı 2009 yılına kadar taşınmazın tapu kaydına herhangi bir şerh işletmediğini, bu durumda müvekkilinin kötüniyetinden söz edilemeyeceğini, mahkemece eksik inceleme yapıldığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1- Asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Asıl ve birleşen davalarda davalı arsa sahipleri tarafından, dava konusu bağımsız bölümler ilk yüklenici Hikmet U.’a devredilmiş olup yüklenici tarafından da diğer davalılara tapular devredilmiştir. Yüklenici tarafın bu bağımsız bölümlere hak kazandığı konusunda, yüklenici ile arsa sahipleri arasında niza bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, isabetli olarak arsa sahiplerine karşı açılan tapu iptal ve tescil davalarının reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık, söz konusu bağımsız bölümlerde ilk yüklenici Hikmet U. ve ondan temlik alanların mı yoksa ilk yükleniciden sözleşmeyi tüm hak ve yükümlükleri ile devralan ve inşaatları yaptığı anlaşılan S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi’nin mi hak sahibi olduğu konusunda toplanmaktadır. Nitekim, arsa sahiplerince de sözleşmenin geriye etkili feshi ve tapuların iadesi istemiyle açılmış bir dava bulunmamaktadır.
Bunun yanında, kararı temyiz eden arsa sahibi Sadık P. ile birlikte bir grup arsa sahibi tarafından birleşen 2010/85 Esas sayılı davaya karşı, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli karşı davalar açılmış olup dosya kapsamından, davacıların zararlarını ispata yönelik delil sunmadıkları anlaşıldığından, mahkemece karşı davaların reddine karar verilmesi de isabetli olmuştur.
Bu açıklamalara, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Birleşen 2012/316 E. sayılı davada davalı T. Elektronik San. ve Dış Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Tapu devrinin cebri icraya dayanması halinde iyiniyet iddiasının da cebri icra koşullarına göre değerlendirilmesi gerekmekte olup, TMK’nın 1023. maddesi uyarınca, taşınmazları cebri icra yoluyla devralanın iyiniyetinin korunması gerekir. (Dairemizin emsal 11.06.2024 tarihli, 2022/5169 E., 2024/2065 K sayılı ilamı)
Somut olayda, birleşen 2012/316 Esas sayılı davaya konu A blok, 3 no'lu bağımsız bölüm 28.08.2012 tarihinde, dava dışı Güngör Ekici tarafından davalı T. Elektronik San. ve Tic. Dış Tic. A.Ş.’ye tapuda devredilmiştir. Güngör Ekici’nin ise bu bağımsız bölümü 02.08.2012 tarihinde, cebri icrada yapılan ihaleden satın aldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davalı T. Elektronik San. ve Tic. Dış. Tic. A.Ş.’nin iyiniyetli kazanımının korunması gerekmekte olup birleşen 2012/316 Esas sayılı davanın reddi gerekirken kabulü doğru olmamıştır.
3. Asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. Sayılı davada davalı Recai Ç. vekillerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Asıl ve birleşen davalar, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin temliki sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkindir.
Davacı kooperatif ile arsa sahipleri arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmayıp, davacı taraf davalı yüklenici Hikmet U. ile aralarında tanzim ettikleri temlik sözleşmelerine istinaden işbu davaları açmıştır.
Asıl davada davacı kooperatif üyesi Ali S. ve birleşen 2012/76 E. ve 2010/137 E. sayılı davalarda davacı kooperatifin tapu tescil isteminin kabul edilebilmesi için, dava konusu bağımsız bölümleri devralan üçüncü kişilerin temliki bildiklerinin ve kötüniyetli hareket ettiklerinin ispatlanması gerekmektedir. Davalı ilk yükleniciden devralan üçüncü kişilerin, ilk yüklenici ile davacı kooperatif arasındaki temlik sözleşmelerinden haberdar olduklarını ve kötü niyetle hareket ettiklerini ispat yükü altında bulanan, asıl ve birleşen davalarda davacıların bu hususlara ilişkin delilleri toplanarak, davalıların kötü niyetinin tespitine dair gerekli ve yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenlerle, asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. sayılı davada davalı Recai Ç. yararına bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, birleşen 2012/316 E. Sayılı davada davalı T. Elektronik San. Ve Dış Tic. A.Ş. vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. Sayılı davada davalı Recai Ç. vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının, adı geçenler yararına BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P.’ten alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan birleşen davalarda davacı-karşı davalı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifine verilmesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davalı Ali S.’dan alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan asıl davada davacı Seher Ç.’ya verilmesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2012/76 E. sayılı davada davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi’nden alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan, birleşen davada davalı Cemalettin O.’ya verilmesine,
Asıl ve birleşen davalarda davalılar Pakize Ç., Yüksel A., Ahmet Ç., Mehmet S. mirasçısı Seren U. ve davalı Emin T. haklarında verilen hükümler temyiz edilmediğinden ve adı geçenler lehine de herhangi bir bozma sebebi bulunmadığından, Dairemizdeki duruşmada vekilleri hazır bulunan bu davalılar yararına duruşma vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
02.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Mahmut Coşkun Belkıs Karakaş Özcan Turan Mehmet Aksu Mehmet Özdemir
TAPU DEVRİNİN CEBRİ İCRAYA DAYANMASI HÂLİNDE İYİNİYET İDDİASININ DA CEBRİ İCRA KOŞULLARINA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKMEKTEDİR.
T.C.
YARGITAY
6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2024/2782
KARAR NO : 2025/2733
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ : 14.06.2023
NUMARASI : 2022/973 E., 2023/712 K.
KARAR
Taraflar arasında görülen, asıl ve birleşen 2009/405 E., 2012/76 E, 2011/86 E, 2010/965 E., 2010/136 E. davalarda tapu iptal tescili, diğer birleşen davalarda elatmanın önlenmesine yönelik davasında mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davaların kısmen kabulüne dair verilen karar bir kısım davalı vekilleri tarafından temyiz edilmekle ve incelemenin duruşmalı yapılması davalılardan Sadık P. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde duruşmalı temyiz talebinde bulunan birleşen davada davalı Sadık B. vekili Av. M.B.’in temyiz talebinde bulunan davalı Cemalattin O. vekili Av. S.S.U.’un, temyiz talebinde bulunan davalı Seher Ç. vekili Av. İ.K.’ün, temyiz talebinde bulunan davalı Pakize Ç. vd vekili Av. B.D.’ın, davalı Mehmet S. mirasçısı Seren U. vekili Av. Z.B.’nun, davalı Emin T. vekili Av. H.B.’nın, davalı Ayten V.’ın ve birleşen davalarda davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi vekili Av. A.A.’nın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen günde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. ASIL VE BİRLEŞEN DAVALAR
A. ASIL DAVA VE BİRLEŞEN SİNCAN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2009/405 E. SAYILI DAVASI
Birleşen 2009/405 E. sayılı davada davacı Ali S. vekili dava dilekçesinde; davalılar Nezaket, Sahir ve Zöhre'nin murisi ile dava dışı yüklenici Hikmet U. arasında, 2052 ada 7 parseldeki B blok inşaatına ilişkin 11.09.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiğini, yüklenicinin bu sözleşmeyi tüm hak ve yükümlükleri ile birlikte 13.09.1995 tarihinde S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi'ne devrettiğini, müvekkilinin de adı geçen kooperatifin üyesi olduğunu, yapılan inşaattan 6 nolu dairenin müvekkiline tahsis edildiğini, ayrıca müvekkilinin bu yer için kooperatife bedel ödediğini ve ailesi ile birlikte oturduğunu ileri sürerek, anılan bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen davadan sonra, davalılar Nezaket, Sahir ve Zöhre'nin bu daireyi muvazaalı olarak diğer davalı Seher'e devrettiklerini ileri sürerek aynı istemle asıl davayı açmıştır.
B. BİRLEŞEN SİNCAN 5. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2012/316 E., 2012/76 E., SİNCAN 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/965 E., 2010/136 E., 2010/137 E. SAYILI DAVALAR
Birleşen davalarda davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatif vekili dava dilekçelerinde; davalı yüklenici Hikmet U. ile davalı arsa sahipleri arasında 2052 ada, 7 parsel, A blok inşaatına ilişkin 02.12.1996 ve B blok inşaatına ilişkin 11.09.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri düzenlendiğini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan tüm hak ve yükümlülükleri müvekkili kooperatife devrettiğini ve arsa sahiplerine vekaleten tüm resmi işlemleri yapmak üzere kooperatif başkanına vekalet verdiğini, yapı ruhsatında müteahhit olarak kooperatifin gösterildiğini ve yapı denetim firması ile bu sıfatla sözleşme yapıldığını, inşaatın en baştan itibaren kooperatif tarafından yapıldığını ve konutların oturulacak hale getirildiğini, arsa sahiplerinin söz konusu temlikten haberdar olduklarını, bunca yıl sonra temlikin bilinmediğinin ileri sürülmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, hal böyle iken aradan 14 yıldan fazla bir zaman geçtikten sonra, davalı yüklenici ile arsa sahiplerinin işbirliği yaparak, yükleniciye isabet eden A ve B bloktaki daireleri içerisinde kooperatif üyeleri oturduğu halde, muvazaalı olarak birleşen davalarda diğer davalılara devretmeye başladıklarını ileri sürerek, tüm birleşen davalarda, yüklenici sıfat ve haklarının müvekkili kooperatife ait olduğunun tespiti ile bu hususta ortaya çıkan muarazanın giderilmesine ve müdahalenin men'ine, sözleşmeye aykırılıkların giderilmesine,
- Birleşen 2012/316 E. sayılı davada, A blok, 3 no'lu dairenin davalı T. Elektronik..A.Ş., aynı blok, 14 no'lu dairenin davalı Süleyman D. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2012/76 E. sayılı davada, B blok, 3 no'lu dairenin yarı hissesinin davalı Ayten V., B blok, 21 no'lu dairenin de davalı Cemalettin O. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2011/85 E. sayılı davada, B blok, 24 no'lu dairenin davalı İslam R. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2011/86 E. sayılı davada, B blok, 6 no'lu dairenin davalı Seher Ç. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 20110/966 E. sayılı davada, B blok, 22 no'lu dairenin davalı Yüksel A. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/965 E. sayılı davada, A blok, 25 no'lu dairenin davalı Selçuk L. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/136 E. sayılı davada, B blok, 13 no'lu dairenin davalı Soydan K. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline,
- Birleşen 2010/137 E. sayılı davada, B blok, 8 no'lu dairenin davalı Recai Ç. adına olan tapu kaydının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Asıl ve birleşen 2009/405 E. sayılı davada davalılar Zöhre Ç., Nezaket A. ve Sahir A. cevap dilekçelerinde; dava konusu bağımsız bölümün arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca yüklenici Hikmet U.'a bırakılan dairelerden olduğunu, yüklenici tarafından sözleşmenin dava dışı kooperatife temlik edilmiş olmasının arsa sahiplerini ilgilendirmediğini, davacıyı ve dairenin devredildiği Seher'i tanımadıklarını, dairenin devri için yükleniciye vekalet verdiklerini, tapu devrine ilişkin sorumluluğun yükleniciye ait olduğunu savunarak asıl ve birleşen davanın reddini istemişlerdir.
Asıl davada davalı Seher Ç. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkili arasında hukuki bir ilişki olmadığını, tapu siciline güvenerek iyiniyetle taşınmazı tapudan devraldığını, davacının, üyesi olduğunu ve kendisine daire sattığını öne sürdüğü kooperatifin de taşınmazın mülkiyetine hak kazanamadığını savunarak asıl ve birleşen davaların reddini istemiştir.
Birleşen davada davalılar Sadık P., Ali D. ve Haldun A. vekili cevap dilekçesinde; davacı kooperatifin arsa sahiplerinin muhatabı olmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, aradan 17 yıl geçmesine rağmen inşaatın tamamlanmadığını, yüklenici Hikmet aleyhine açtıkları gecikme tazminatı davalarının lehlerine sonuçlandığını, yüklenici tarafından sözleşmenin davacı kooperatife temlik edilmesinin, arsa sahiplerini bağlamayacağını, yükleniciden olan alacaklarının tek teminatının söz konusu daireler olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. vekili cevap dilekçesinde; taşınmazı tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle satın aldığını, davacının muvazaa iddiasının gerçeği yansıtmadığını savunarak birleşen davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2011/85 E. sayılı davada davalı Şerafettin K. cevap dilekçesinde; yüklenici ile davacı kooperatif arasında yapılan temlikin kendisini bağlamadığını, muhatabının yüklenici Hikmet U. olduğunu, yükleniciden olan gecikme tazminatı alacağına binaen devri gereken dairelerden 24 nolu daireye devrettiğini, bakiye alacağı için 2 no'lu daireyi elinde tuttuğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Birleşen 2011/85 E. sayılı davada davalı Yılmaz D., kooperatif ile sözleşmesi bulunmadığını, öte yandan dava konusu bağımsız bölümün tapu ferağını yüklenici Hikmet U.’a verdiğini, bu konuda bir sorumluluğu kalmadığını, davanın husumetten reddi gerektiğini savunmuştur.
Birleşen 2012/316 ve 2010/965 E. sayılı davalarda davalılar Hasan Y. ve Ahmet B., yüklenici Hikmet ile 1996 yılında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yaptıklarını, yüklenicinin daha sonra inşaatı kooperatife temlik ettiğini, yüklenicinin bu hususta arsa sahiplerini bilgilendirmediğini, kooperatifin kura çekerek daireleri üyelerine tahsis ettiğini, dairelerin kooperatif üyelerine ait olduğunu, alt yüklenici Ahmet Ç.’nın kötüniyetli olarak üçüncü kişilere daire satmaya kalktığını, dava açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğini beyan etmişlerdir.
Birleşen davalarda davalılar Ali D., Sadık P. ve Haldun A. bizzat ve vekilleri vasıtasıyla verdikleri cevap dilekçelerinde; yüklenici Hikmet U.'a, sözleşmenin devri konusunda yetki vermediklerini, yüklenicinin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediğini, açtıkları gecikme tazminatı davalarının lehlerine sonuçlandığını, yüklenici ile davacı kooperatif arasındaki temliknamenin arsa sahipleri açısından bağlayıcı olmadığını, bu hususta kendilerine bilgi verilmediğini, dairelerde kooperatif üyesi olup olmadığı dahi belli olmayan kişiler uzun süredir oturmasına rağmen arsa sahiplerine düşen dairelerin teslim edilmediğini, binanın iskanı alınıp arsa sahiplerine ait dairelerin anahtar teslimi olarak teslim edilmesi ve gecikme tazminatlarının ödenmesi halinde yükleniciye bırakılan dairelerin tapu ferağlarının verileceğini savunarak birleşen davaların reddini istemişler, birleşen 2011/85 E. sayılı davaya karşı açtıkları karşı davalarında ise taşınmazlara tedbir konulması nedeniyle maddi ve manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek, Ali D. açtığı karşı davasında; 5.000,00TL maddi ve 5000,00 TL manevi tazminatın, Sadık P. açtığı karşı davasında 7.500,00 TL maddi ve 5000,00 TL manevi tazminatın ve davalı Haldun A. 1.000,00 TL maddi ve 2.500,00 TL manevi tazminatın davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Karşı davalarda davalı kooperatif vekili, davaların reddini istemiştir.
Birleşen davalarda diğer bir kısım davalılar davaların reddini istemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.12.2013 tarihli ve 2009/431 Esas, 2013/461 Karar sayılı kararı ile asıl dava ve birleşen 2009/405 E. sayılı davanın kabulü ile dava konusu bağımsız bölümün davacı Ali S. adına tesciline, aynı bağımsız bölüme ilişkin davacı kooperatif tarafından açılan birleşen 2011/86 E. sayılı davanın reddine, birleşen 2011/514 E. sayılı davada davalı H. Özel Eğitim...Ltd. Şti. kayıt maliki olmadığından davanın reddine, davacı kooperatif tarafından açılan diğer birleşen davaların kabulü ile dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kaydının iptali ile kooperatif adına tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen 03.12.2013 tarihli kararı, süresi içinde, davalılar Cemalettin O. vekili, Sahir A., Nezaket A., Zöhre Ç. vekili, Seher Ç. vekili, Ahmet Ç. vekili, Yüksel A. vekili, P. Bakım ve Yardım Sandığı vekili, Sadık P., Haldun A., Ali D. vekili, T. Elk...A.Ş. vekili, davalı Recai Ç. vekili ile Ferda A., Soydan K., Şerafettin K. ve katılma yolu ile birleşen davalarda davacı kooperatif vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2. Dairemizin (kapatılan 23. Hukuk Dairesi) 09.02.2017 tarih ve 2016/2042 E., 2017/313 K. sayılı kararıyla, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmelerinin, bir kısım arsa sahiplerine vekaleten imzalandığı, bu sebeple de, birleşen 2010/136, 2010/137, 2010/965, 2010/966, 2010/85, 2011/86, 2011/514, 2012/76, 2012/316 Esas sayılı davalarda, sözleşmelerde vekilinin imzaladığı arsa sahiplerinin kendilerine değil, onların adına vekillerine karşı açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu itibarla, mahkemece, anılan davalarda, haklarında vekillerine karşı dava açılan ve dava dilekçesi ve diğer belgelerin tebliğ edilmediği, böylece savunma hakları da kısıtlanan arsa sahipleri Mustafa Ç., Yılmaz T., P. Bakım ve Yardım Sandığı, Hasan K., Emin T., Cengiz Cahit N., İdris P., Tolon Ö., Ahmet B., Emrah Y., Fatma Çiğdem Y., Servet Y. ve Hasan Y.'a karşı dava açılması için birleşen davalarda davacı kooperatife süre verilmesi ve açılan davanın eldeki dava ile birleştirilerek işin esasına girilmesi, öte yandan birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/137 Esas sayılı davasında, davalılardan Recai Ç.'a dava dilekçesi tebliğ edilmeden ve savunması alınmadan karar verilmesinin doğru olmadığı, bununla birlikte, birleşen 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/85 Esas sayılı davada, davalılardan Sadık P., Ali D. ve Haldun A., karşı dava açtıkları halde bu davalar hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmaması ve yine birleşen davalarda davacı kooperatif vekili, tapu iptal ve tescil talebinin yanında yüklenici sıfat ve haklarının kooperatife ait olduğunun tespiti, muarazanın giderilmesi ile müdahalenin meni istemlerinde bulunduğu halde bu talepler hakkında da bir karar verilmemesinin HMK'nın 297/2. maddesine aykırı olduğu belirtilerek mahkeme kararı bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davalarda davalı arsa sahipleri ile davalı Hikmet U. arasında A ve B blok inşaatlarına ilişkin ayrı ayrı arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri düzenlendiği, davalı yüklenicinin bu sözleşmelerden kaynaklanan tüm hak ve yükümlülüklerini birleşen davalarda davacı kooperatife temlik ettiği, temlikin geçerli olduğu, kooperatifin inşaatları tamamladığı ve sözleşmeden kaynaklanan diğer tüm yükümlülüklerini yerine getirdiği, birleşen davalarda davacı kooperatifin dava konusu bağımsız bölümlerin tapusuna hak kazandığı, bağımsız bölümlerin davacıya ait olduğunu bilebilecek durumda olan birleşen davalarda davalıların iyiniyet iddialarının yerinde olmadığı, asıl davada davacı Ali S.'ın kooperatif üyesi olduğu, kooperatife olan borçlarını ödediği, bu nedenle B blok, 6 no'lu taşınmazın tapusuna hak kazandığı, davalı Seher Ç.'nın iyiniyet iddiasının yerinde görülmediği, kooperatif tarafından açılan birleşen 2011/86 E. sayılı dava da yine B blok, 6 no'lu bağımsız bölüme ilişkin olduğundan reddi gerektiği, yine aynı bağımsız bölüme ilişkin 2009/405 E. sayılı davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, asıl davanın, davalı kayıt maliki Seher Ç. yönünden kabulü ile B blok 6 no'lu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı Ali S. adına kayıt ve tesciline, diğer davalılar yönünden reddine, birleşen 2009/405 E. Sayılı davada karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2011/86 E. sayılı davanın reddine, davacı kooperatif tarafından açılan diğer birleşen davaların davalı kayıt malikleri (T. Elektronik San. Ve Dış. Tic. A.Ş, Süleyman D., Cemalettin O., Ayten V., İslam R., Yüksel A., Selçuk L., Soydan K., Recai Ç.) yönünden kabulü ile adı geçenler adına kayıtlı dava konusu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile davacı kooperatif adına tesciline, birleşen davaların diğer davalılar (bir kısım davalılar bakımından feragat nedeniyle) yönünden reddine, birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı davalılar Ali D., Sadık P. ve Haldun A. tarafından açılan karşı davaların reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekili temyiz dilekçesinde; bozma ile oluşan usuli müktesap hakka riayet edilmediğini, kendi edimlerini yerine getirmeyen yüklenicinin tapu istemeyeceğini, davada alacağın temliki koşullarının oluşup oluşmadığının da irdelenmediğini, binanın kaçak yapı statüsünde olduğunu, ruhsat yenilenmesinin mümkün olmadığını, projesine uygun yapılmadığını, kooperatifçe bu durumlar bilindiğinden imar affına dahi başvurulmadığını, arsa sahibi müvekkilinin gecikmeden kaynaklı zararlarının karşılanmadığını, iskan ruhsatının alınmadığını, karşı davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkilinin hissesine isabet eden taşınmazın verilmediğini,
2. Birleşen 2012/316 E. Sayılı davada davalı T. Elektronik San. ve Dış Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle A blok, 3 no'lu daireyi satın aldığını, diğer davalıların dairelerinden farklı olarak bu dairenin iki defa el değiştirdiğini, önce icradan satıldığını, müvekkilinin icradan satın alan kişiden satın aldığını, bilirkişi raporunda bu hususların gözardı edildiğini,
3. Birleşen 2012/76 E. Sayılı davada davalı Cemalettin O. vekili temyiz dilekçesinde; belediyede temizlik işçisi olarak çalışan müvekkilinin yıllarca yaptığı birikimlerle ailesi ile birlikte oturmak için B blok, 21 no'lu daireyi satın aldığını, kooperatif tarafından kendisine tahsis yapıldığı ileri sürülen dava dışı Dilaver Ç. tarafından da işbu birleşen davadan önce tapu iptal ve tescil davası açıldığını, ancak bu davanın takipsiz bırakıldığını, adı geçenin kooperatif ile bir bağı kalmamış ise eldeki davanın da konusuz kalacağını, müvekkilinin tamamen bitmiş oturuma hazır olan daireyi tapu sicilindeki kayda güvenerek iyiniyetle satın aldığını, iyiniyetinin korunması gerektiğini, muvazaalı iktisap iddiasının ispat edilemediğini, tapuda herhangi bir şerh bulunmadığını,
4. Asıl davada davalı Seher Ç. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin B blok, 6 no'lu daireyi doğrudan arsa sahibinden almadığını, dairenin kooperatife ait olduğunu bilebilecek durumda olmadığını, davadan sonra haberdar olduğunu, kooperatif ile arsa sahipleri arasındaki hukuki ilişkileri bilmediğini, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, yüklenici kooperatifin iskân ruhsatını almadığına dair arsa sahiplerinin ileri sürdüğü itirazların incelenmediğini, müvekkilinin tüm emekliliğini ve birikimlerini bu daireye bağladığını,
5. Birleşen 2010/137 E. sayılı davada davalı Recai Ç. vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu B blok, 8 no'lu dairenin daha önce bir kaç kez el değiştirmesi nedeniyle, müvekkilinin lehine yolsuz tescil oluşan kişi değil, tapu siciline güvenerek hak iktisabında bulunan iyiniyetli malik konumunda olduğunu, tescilin yolsuz olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, satın alırken konut kredisi kullandığını, davacı kooperatifin sözleşmeyi 1996 yılında temlik aldığını, bu tarihten itibaren müvekkilinin satın aldığı 2009 yılına kadar taşınmazın tapu kaydına herhangi bir şerh işletmediğini, bu durumda müvekkilinin kötüniyetinden söz edilemeyeceğini, mahkemece eksik inceleme yapıldığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1- Asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Asıl ve birleşen davalarda davalı arsa sahipleri tarafından, dava konusu bağımsız bölümler ilk yüklenici Hikmet U.’a devredilmiş olup yüklenici tarafından da diğer davalılara tapular devredilmiştir. Yüklenici tarafın bu bağımsız bölümlere hak kazandığı konusunda, yüklenici ile arsa sahipleri arasında niza bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece, isabetli olarak arsa sahiplerine karşı açılan tapu iptal ve tescil davalarının reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlık, söz konusu bağımsız bölümlerde ilk yüklenici Hikmet U. ve ondan temlik alanların mı yoksa ilk yükleniciden sözleşmeyi tüm hak ve yükümlükleri ile devralan ve inşaatları yaptığı anlaşılan S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi’nin mi hak sahibi olduğu konusunda toplanmaktadır. Nitekim, arsa sahiplerince de sözleşmenin geriye etkili feshi ve tapuların iadesi istemiyle açılmış bir dava bulunmamaktadır.
Bunun yanında, kararı temyiz eden arsa sahibi Sadık P. ile birlikte bir grup arsa sahibi tarafından birleşen 2010/85 Esas sayılı davaya karşı, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemli karşı davalar açılmış olup dosya kapsamından, davacıların zararlarını ispata yönelik delil sunmadıkları anlaşıldığından, mahkemece karşı davaların reddine karar verilmesi de isabetli olmuştur.
Bu açıklamalara, tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Birleşen 2012/316 E. sayılı davada davalı T. Elektronik San. ve Dış Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Tapu devrinin cebri icraya dayanması halinde iyiniyet iddiasının da cebri icra koşullarına göre değerlendirilmesi gerekmekte olup, TMK’nın 1023. maddesi uyarınca, taşınmazları cebri icra yoluyla devralanın iyiniyetinin korunması gerekir. (Dairemizin emsal 11.06.2024 tarihli, 2022/5169 E., 2024/2065 K sayılı ilamı)
Somut olayda, birleşen 2012/316 Esas sayılı davaya konu A blok, 3 no'lu bağımsız bölüm 28.08.2012 tarihinde, dava dışı Güngör Ekici tarafından davalı T. Elektronik San. ve Tic. Dış Tic. A.Ş.’ye tapuda devredilmiştir. Güngör Ekici’nin ise bu bağımsız bölümü 02.08.2012 tarihinde, cebri icrada yapılan ihaleden satın aldığı anlaşılmıştır. Bu durumda, davalı T. Elektronik San. ve Tic. Dış. Tic. A.Ş.’nin iyiniyetli kazanımının korunması gerekmekte olup birleşen 2012/316 Esas sayılı davanın reddi gerekirken kabulü doğru olmamıştır.
3. Asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. Sayılı davada davalı Recai Ç. vekillerinin temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;
Asıl ve birleşen davalar, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde yüklenicinin temliki sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemlerine ilişkindir.
Davacı kooperatif ile arsa sahipleri arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmayıp, davacı taraf davalı yüklenici Hikmet U. ile aralarında tanzim ettikleri temlik sözleşmelerine istinaden işbu davaları açmıştır.
Asıl davada davacı kooperatif üyesi Ali S. ve birleşen 2012/76 E. ve 2010/137 E. sayılı davalarda davacı kooperatifin tapu tescil isteminin kabul edilebilmesi için, dava konusu bağımsız bölümleri devralan üçüncü kişilerin temliki bildiklerinin ve kötüniyetli hareket ettiklerinin ispatlanması gerekmektedir. Davalı ilk yükleniciden devralan üçüncü kişilerin, ilk yüklenici ile davacı kooperatif arasındaki temlik sözleşmelerinden haberdar olduklarını ve kötü niyetle hareket ettiklerini ispat yükü altında bulanan, asıl ve birleşen davalarda davacıların bu hususlara ilişkin delilleri toplanarak, davalıların kötü niyetinin tespitine dair gerekli ve yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bu nedenlerle, asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. sayılı davada davalı Recai Ç. yararına bozulması gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P. vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, birleşen 2012/316 E. Sayılı davada davalı T. Elektronik San. Ve Dış Tic. A.Ş. vekilinin, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, asıl davada davalı Seher Ç., birleşen 2012/76 E. sayılı davada davalı Cemalettin O. ve birleşen 2010/137 E. Sayılı davada davalı Recai Ç. vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının, adı geçenler yararına BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgililere iadesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2012/76 E., 2010/85 E., 2011/86 E., 2010/966 E., 2010/136 E, 2010/137 E. sayılı davalarda davalı - birleşen 2010/85 E. sayılı davaya karşı açılan karşı davada davacı arsa sahibi Sadık P.’ten alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan birleşen davalarda davacı-karşı davalı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifine verilmesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, asıl davada davalı Ali S.’dan alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan asıl davada davacı Seher Ç.’ya verilmesine,
Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin, birleşen 2012/76 E. sayılı davada davacı S.S. R. Konut Yapı Kooperatifi’nden alınarak, Dairemizdeki duruşmada vekili hazır bulunan, birleşen davada davalı Cemalettin O.’ya verilmesine,
Asıl ve birleşen davalarda davalılar Pakize Ç., Yüksel A., Ahmet Ç., Mehmet S. mirasçısı Seren U. ve davalı Emin T. haklarında verilen hükümler temyiz edilmediğinden ve adı geçenler lehine de herhangi bir bozma sebebi bulunmadığından, Dairemizdeki duruşmada vekilleri hazır bulunan bu davalılar yararına duruşma vekalet ücreti takdir edilmesine yer olmadığına,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
02.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Mahmut Coşkun Belkıs Karakaş Özcan Turan Mehmet Aksu Mehmet Özdemir

