KARARA BAĞLANAN VE KESİNLEŞEN İTİRAZIN İPTALİ DAVASI, MENFİ DAVASI AÇISINDAN KESİN HÜKÜM TEŞKİL EDER.
T.C.
YARGITAY
6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2025/1685
KARAR NO : 2025/3569
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 04.03.2025
NUMARASI : 2021/1439 E., 2025/208 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının takibe koymuş olduğu takip dosyasına borcunun bulunmadığını belirterek menfi tespit talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının menfi tespit istediği takip dosyasının mahkeme ilamı ile neticelendiğini menfi tespit davası şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının davaya konu takip dosyası dolayısıyla itirazın iptali davası açtığı ve kabul edilerek kesinleştiği, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde:
a. Amaçlarının ilamı ortadan kaldırmak olmadığını,
b. Dosya kapak hesabının yanlış yapıldığını, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, fatura alacağına ilişkin yapılan ilâmsız takipten kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davanın tarafları arasında görülen itirazın iptali davasının karara bağlandığı ve kesinleştiği, buna rağmen davacının aynı taraflar ve aynı sebebe dayalı menfi tespit davası açması nedeniyle davanın HKM'nın 114/1-i maddesi gereğince kesin hüküm nedeniyle reddi gerekirken, aynı maddenin (h) bendi gereğince hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/4 hükmü gereğidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Mahmut Coşkun Bahri Aydoğan Hasan Kaya Mehmet Aksu Doğan Ağırman
BİLGİ : “İtirazın iptali davasından sonra aynı hususta menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır” şeklindeki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 29 Mart 2023 tarihli kararı için bkz.
“Somut olaya göre sonra açılan itirazın iptali davası, menfi tespit davası açısından bekletici sorun yapılmalıdır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17 Mayıs 2023 tarihli kararı için bkz.
“Somut olay açısından menfi tespit davası itirazın iptali davasını bekletici sorun yapmalıdır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02 Haziran 2020 tarihli kararı için bkz.
Bu konu hakkındaki çalışma için bkz. AKKAN, Mine, İcra Hukukunda Menfi Tespit ve İtirazın İptali Davası Arasındaki Derdestlik ve Kesin Hüküm İlişkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C: 12, S: 2, Y: 2010, s. 1-41.
İlgili makale için bkz.
KARARA BAĞLANAN VE KESİNLEŞEN İTİRAZIN İPTALİ DAVASI, MENFİ DAVASI AÇISINDAN KESİN HÜKÜM TEŞKİL EDER.
T.C.
YARGITAY
6. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2025/1685
KARAR NO : 2025/3569
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 04.03.2025
NUMARASI : 2021/1439 E., 2025/208 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma isteminin miktar itibariyle reddine, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının takibe koymuş olduğu takip dosyasına borcunun bulunmadığını belirterek menfi tespit talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının menfi tespit istediği takip dosyasının mahkeme ilamı ile neticelendiğini menfi tespit davası şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının davaya konu takip dosyası dolayısıyla itirazın iptali davası açtığı ve kabul edilerek kesinleştiği, davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde:
a. Amaçlarının ilamı ortadan kaldırmak olmadığını,
b. Dosya kapak hesabının yanlış yapıldığını, beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, fatura alacağına ilişkin yapılan ilâmsız takipten kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Davanın tarafları arasında görülen itirazın iptali davasının karara bağlandığı ve kesinleştiği, buna rağmen davacının aynı taraflar ve aynı sebebe dayalı menfi tespit davası açması nedeniyle davanın HKM'nın 114/1-i maddesi gereğince kesin hüküm nedeniyle reddi gerekirken, aynı maddenin (h) bendi gereğince hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/4 hükmü gereğidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin Bölge Adliye Mahkemesince yapılan değerlendirmeye yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile sonucu itibarıyla doğru olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,
İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
Mahmut Coşkun Bahri Aydoğan Hasan Kaya Mehmet Aksu Doğan Ağırman
BİLGİ : “İtirazın iptali davasından sonra aynı hususta menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır” şeklindeki Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 29 Mart 2023 tarihli kararı için bkz.
“Somut olaya göre sonra açılan itirazın iptali davası, menfi tespit davası açısından bekletici sorun yapılmalıdır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 17 Mayıs 2023 tarihli kararı için bkz.
“Somut olay açısından menfi tespit davası itirazın iptali davasını bekletici sorun yapmalıdır” şeklindeki Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02 Haziran 2020 tarihli kararı için bkz.
Bu konu hakkındaki çalışma için bkz. AKKAN, Mine, İcra Hukukunda Menfi Tespit ve İtirazın İptali Davası Arasındaki Derdestlik ve Kesin Hüküm İlişkisi, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C: 12, S: 2, Y: 2010, s. 1-41.
İlgili makale için bkz.

