MAHKEME, BOZMADAN ESİNLENEREK YENİ BİR DELİL TOPLAMADAN ÖNCEKİ DELİLLER ÇERÇEVESİNDE DİRENME KARARI VERMELİ, GEREKÇESİNİ ÖNCEKİ KARARINA GÖRE GENİŞLETEBİLİRSE DE DEĞİŞTİRMEMELİDİR.
T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
Esas No : 2024/10-551
Karar No : 2025/697
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul 19. İş Mahkemesi
TARİHİ : 12.02.2024
SAYISI : 2023/395 E., 2024/68 K.
ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.04.2023 tarihli ve 2023/3353 Esas,
2023/4177 Karar sayılı BOZMA kararı
Taraflar arasındaki tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
A. Ön Sorun
Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.
B. Gerekçe
1. Değerlendirme
1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.
2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.
3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar, direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.
4. Somut olayda yaşlılık aylığının intibakı ile fark aylık, mümkün olmadığı takdirde fark prim ile bayram ikramiyesi alacaklarının tahsili istemiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile bayram ikramiyesi talebinin kabulüne, fark aylık ve fark prim alacağı talebinin reddine ilişkin verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verildiği, Özel Dairece bayram ikramiyesi alacak talebi yönünden davacıya bağlanan ölüm aylığı nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un ek 18. maddesindeki hüküm dikkate alındığında hak alanı etkilenen Sosyal Güvenlik Kurumuna husumet yöneltilerek göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulduğu, İlk Derece Mahkemesince bozma sonrası yapılan yargılamada davaya konu bayram ikramiyelerinin davacıya ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemeye ilişkin belgeler ve davacı ile davalı Vakıf arasında yapılan protokol getirtildikten sonra bu belgeler değerlendirilmek suretiyle bu defa davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen reddine, bayram ikramiyesi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, fark aylık ve fark prim alacağı talebinin reddine karar verilmiştir. Bu hâli ile İlk Derece Mahkemesince direnme adı altında verilen kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.
5. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir.
6. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
12.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
MAHKEME, BOZMADAN ESİNLENEREK YENİ BİR DELİL TOPLAMADAN ÖNCEKİ DELİLLER ÇERÇEVESİNDE DİRENME KARARI VERMELİ, GEREKÇESİNİ ÖNCEKİ KARARINA GÖRE GENİŞLETEBİLİRSE DE DEĞİŞTİRMEMELİDİR.
T.C.
YARGITAY
HUKUK GENEL KURULU
Esas No : 2024/10-551
Karar No : 2025/697
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L Â M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul 19. İş Mahkemesi
TARİHİ : 12.02.2024
SAYISI : 2023/395 E., 2024/68 K.
ÖZEL DAİRE KARARI : Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 12.04.2023 tarihli ve 2023/3353 Esas,
2023/4177 Karar sayılı BOZMA kararı
Taraflar arasındaki tespit ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesince yapılan inceleme sonunda bozulmuş, İlk Derece Mahkemesi tarafından Özel Daire bozma kararına karşı direnilmiştir.
Direnme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan gündem ve dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
A. Ön Sorun
Hukuk Genel Kurulunda yapılan görüşmeler sırasında işin esasının incelenmesinden önce, direnme olarak adlandırılan kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen yeni hüküm niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre temyiz incelemesinin Hukuk Genel Kurulu tarafından mı yoksa Özel Daire tarafından mı yapılması gerektiği hususu ön sorun olarak tartışılıp değerlendirilmiştir.
B. Gerekçe
1. Değerlendirme
1. Direnme kararının varlığından söz edilebilmesi için mahkeme bozma kararından esinlenerek yeni bir delil toplamadan önceki deliller çerçevesinde karar vermeli, gerekçesini önceki kararına göre genişletebilirse de değiştirmemelidir.
2. Mahkemenin yeni bir delile dayanmak veya bozmadan esinlenmek suretiyle gerekçesini değiştirerek veya daha önce üzerinde durmadığı bir hususu bozmada işaret olunan şekilde değerlendirerek karar vermiş olması hâlinde direnme kararının varlığından söz edilemez.
3. Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarına göre, mahkemece direnme kararı verilse dahi bozma kararında tartışılması gereken hususları tartışmak, bozma sonrası yapılan araştırma, inceleme veya toplanan yeni delillere dayanmak, önceki kararda yer almayan ve Özel Daire denetiminden geçmemiş olan yeni ve değişik gerekçe ile hüküm kurmak suretiyle verilen karar, direnme kararı olmayıp yeni hüküm niteliğindedir.
4. Somut olayda yaşlılık aylığının intibakı ile fark aylık, mümkün olmadığı takdirde fark prim ile bayram ikramiyesi alacaklarının tahsili istemiyle açılan eldeki davada, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulü ile bayram ikramiyesi talebinin kabulüne, fark aylık ve fark prim alacağı talebinin reddine ilişkin verilen kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kesinlikten reddine karar verildiği, Özel Dairece bayram ikramiyesi alacak talebi yönünden davacıya bağlanan ölüm aylığı nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un ek 18. maddesindeki hüküm dikkate alındığında hak alanı etkilenen Sosyal Güvenlik Kurumuna husumet yöneltilerek göstereceği bütün deliller toplandıktan sonra karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulduğu, İlk Derece Mahkemesince bozma sonrası yapılan yargılamada davaya konu bayram ikramiyelerinin davacıya ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemeye ilişkin belgeler ve davacı ile davalı Vakıf arasında yapılan protokol getirtildikten sonra bu belgeler değerlendirilmek suretiyle bu defa davanın kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen reddine, bayram ikramiyesi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, fark aylık ve fark prim alacağı talebinin reddine karar verilmiştir. Bu hâli ile İlk Derece Mahkemesince direnme adı altında verilen kararın yeni delil ikamesi suretiyle bu delile de dayanılarak değişik gerekçe ile verilen ve Özel Daire denetiminden geçmemiş yeni hüküm niteliğinde olduğu her türlü duraksamadan uzaktır.
5. Hâl böyle olunca yeni hükme yönelik temyiz itirazları Özel Dairece incelenmelidir.
6. Bu nedenle yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yeni hükme yönelik temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyanın YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE,
12.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.

