T.C.
YARGITAY
11. HUKUK DAİRESİ

Esas No       : 2024/650
Karar No      : 2024/8657

T Ü R K  M İ L L E T İ  A D I N A

Y A R G I T A Y   İ L  M I

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ                       : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi
TARİHİ                                 : 30.11.2023
SAYISI                                 : 2023/1564 Esas, 2023/1527 Karar

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin murisine ait ticari işletmenin davalı tarafından devralınmasına rağmen müvekkili murisinin vefatından sonra dahi davalının devir protokolüne göre ödemekle yükümlü olduğu meblağı ödemediği, ödenmeyen devir bedelinin tahsili için başlatılan takibe davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz edildiği gerekçesiyle itirazın iptaliyle alacağın tahsiline, davalının %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; özetle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince tüm dosya kapsamına göre, açılan davanın kısmen kabulü ile; İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün 2020/17038 E. sayılı takip dosyası yönünden 192.400,00 USD ana para ve 4.195,90 USD işlemiş faiz yönünden takibin devamına, asıl alacak olan 192.400,00 USD için takip tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 sayılı Kanunu'nun 4/a maddesi uyarınca Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası tarafından USD için 1 yıllık vadeli hesaba uygulanan en yüksek faizi ile avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacak likit olduğundan % 20 icra inkar tazminatının kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin 25.10.2023 tarihli dilekçesinde; Mahkemenin itirazın iptaline karar verdikten sonra, davalı tarafından İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/70 E. sayılı dosyasında takibin iptali davası açıldığının ve takibin iptaline karar verilerek kararın kesinleştiğinin bildirildiği, takip iptal edildiğinden verilen kararın istinaf konusu yapılmasında davalının hukuki yararının bulunmaması nedeniyle, dosya incelemesinin öne alınarak hukuki yarar yokluğundan davalı istinaf sebepleri incelenmeden, hukuki yarar yokluğundan başvurunun reddine karar verilmesinin talep edildiği, anılan Mahkemenin 13.04.2023 tarihli 2023/70 E., 2023/235 K. sayılı kararıyla takip talepnamesinde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun (2004 sayılı Kanun) 58/3 maddesi gereğince yabancı para alacağının gösterilmemesinin kamu düzenine aykırılık teşkil ettiğinden bahisle davaya konu takibin iptaline karar verildiği, kararın taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmaması üzerine 25.04.2023 tarihinde kesinleştiği, itirazın iptali davasının görülebilmesi için geçerli ve derdest bir icra takibi bulunması gerektiği, davaya konu icra takibinin taraflar arasında İstanbul Anadolu 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/70 E. sayılı dosyasında görülen şikayet davasında iptaline karar verilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı, takibin karar tarihinden sonra iptal edildiği anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunda bulunmakta hukuki yararının bulunduğu, davalı vekilinin esasa yönelik istinaf sebepleri incelenmeksizin Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, takibin davalı vekilinin açtığı davada iptaline karar verilmekle davalının haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, geçerli bir icra takibi bulunması dava şartı olduğundan davalı yararına maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm tesis edilmek suretiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ İNCELEMESİ

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, itirazın iptali davasında itiraz üzerine duran takibin davadan sonra iptali halinde verilecek hüküm ve bu durumda hükmedilecek vekalet ücretinin nev'i noktasındadır.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114, 331, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Dava İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğü'nün 2020/17038 (2023/260 yeni esas) sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, İlk Derece Mahkemesince verilen karar Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi için beklediği sırada, İstanbul 16. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/70 E., 2023/235 K. sayılı kararıyla davaya konu takibin iptaline karar verilmiş ve bu karar taraflarca istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir.

İtirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olup dava süresince geçerli bir takip olması dava şartıdır. Bu doğrultuda, takibin sonradan iptal edilmekle ortadan kalkması halinde mahkemece bu durum re'sen nazara alınarak davanın usulden reddine karar verilmesi ve yargılama giderleriyle vekalet ücretine buna göre karar verilmesi gerekirken; Bölge Adliye Mahkemesince davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararının verilmesi doğru olmamış ve kararın re'sen bozulması gerekmiştir.

2. Öte yandan kabule göre de, esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde yargılama gideri ve vekalet ücretine 6100 sayılı Kanun'un 331 nci maddesi gereğince dava tarihindeki haklılık durumu gözetilerek takdir edileceğinin de düşünülmemesi doğru olmamıştır.

3. Bozma sebebine göre davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VI. SONUÇ : Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının re'sen BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 04.12.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan V.                  Üye                      Üye                   Üye                           Üye   
Dr. Orhan Sekmen     Mikail Özdemir     İsmail Yavuz      Döndü Deniz Bilir     Okan Albayrak