DÖVİZLE SÖZLEŞME YASAĞI KAPSAMINDA, KİRA BEDELİNİN TÜRK PARASI OLARAK BELİRLENMESİ KONUSUNDA BORÇLUNUN İDDİALARI BİLİRKİŞİ ARACILIĞIYLA ARAŞTIRILMALIDIR.
T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2026/3344
KARAR NO : 2026/4885
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L A M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 15/01/2026
NUMARASI : 2024/7221 - 2026/205
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Duygu Dilek tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Borçlu hakkında kira sözleşmesine dayalı olarak başlatılan adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin örnek 13 icra takibinde, borçlu/kiracının itirazı üzerine alacaklı/kiralayanın icra mahkemesine başvurusunda; itirazın kaldırılmasını ve temerrüt nedeniyle kiralanan taşınmazın tahliyesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince itirazın kaldırılması talebinin kısmen kabulü ile itirazın bir kısım alacaklar yönünden kaldırılmasına, borçlu/kiracının taşınmazdan tahliyesine, taraflar aleyhine inkar tazminatına hükmedildiği, borçlu/kiracı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, dövizle sözleşme yasağı kapsamında, kira bedelinin Türk parası olarak belirlenmesi konusunda tarafların mutabakata vardığına dair dosyada herhangi bir açıklama bulunmadığı, kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının aylık kira alacağını belirsiz hale getirdiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği, kararın alacaklı/kiralayan tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 269/2. maddesi hükmü gereğince ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini aynı yasanın 62. maddesi hükümleri dâhilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur. Borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmez ise akdi kabul etmiş sayılır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 269/c maddesine göre borçlu akdi reddetmeyip kiranın ödendiğini veya sair bir sebeple istenemeyeceğini bildirerek itiraz etmiş ise itiraz sebeplerini ve isteğini noterlikçe re'sen tanzim veya imzası tasdik edilmiş veya alacaklı tarafından ikrar olunmuş bir belge ile ispat etmeye mecburdur.
Somut uyuşmazlıkta, alacaklı/kiralayan tarafından temerrüt ihtarına dayalı olarak adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin örnek 13 icra takibi başlatılmış olup takip dayanağı olarak yazılı kira sözleşmelerine dayanılmıştır. Borçlu/kiracı takibe itirazında; "... dövizle akdedilmiş kira sözleşmeleri ile ilgili olarak 13 Eylül 2018 tarihli 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda piyasa şartları da dikkate alınarak 01.04.2019- 01.04.2020 dönemi için birlikte kararlaştırılan 75.000,00 TL kira bedeli 02.08.2019 tarihinde bina yönetimi hesabına yatırılmıştır. Bu dönem için yatırılan kira bedeline karşı alacaklı kiraya veren, herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin kira alacağını tahsil etmiştir... Covid-19 salgınının etkin olduğu 01.04.2020 - 01.04.2021 dönemi için 25.000,00 TL'ye düşürülen kira bedelini 24.09.2021 tarihinde bina yönetimi hesabına ödenmiştir... herhangi bir borcu bulunmamaktadır. borcun tamamına, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm fer’ilerine itiraz etmekteyiz... " şeklinde beyanda bulunmuştur. Borçlu/kiracının takibe itirazında, dayanak kira sözleşmesi altındaki imzasını açıkça inkar etmediği, aksine kira ilişkisini kabul ederek talep edilen kira miktarlarının takip öncesi ödendiği gerekçesiyle kira borcu bulunmadığını ileri sürdüğü görülmektedir. İİK'nın 269/d maddesi düzenlemesi ile somut olayda da kıyasen uygulanma imkanı olan İİK'nın 63. madde gereği itiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında, itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez.
İİK'nın 269/2. maddesi uyarınca borçlu/kiracı itirazında kira sözleşmesini ve varsa buna ait sözleşmedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse kira sözleşmesi kabul edilmiş sayılır. Bu hükmün anlamı, takibe dayanak kira sözleşmesinin o takip yönünden varlığının ve geçerliliğinin tartışılmayacağıdır. Kira sözleşmesine itiraz etmeyen borçlu/kiracı icra mahkemesinde kira sözleşmesini inkar edemez. İnkar etse dahi Kanun'un bu emredici hükmü gereğince icra mahkemesi hakimi kira sözleşmesinin varlığı ve geçerliliği konusunda bir araştırma yapamaz. Çünkü Kanun kira sözleşmesini o takip bakımından çekişmeli olmaktan çıkarmıştır. Maddi hukuk bakımından kira borcu olmasa bile kira sözleşmesine itiraz edilmediği için takip talebinde yazılı miktar o takip dosyası için geçerli kabul edilir. Böylece kira borcunun varlığı Kanun'un hükmü uyarınca çekişmesiz hale geleceği için ayrıca ispatına gerek kalmaz. Borçlu/kiracı İİK'nın 269/c maddesi çerçevesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini Kanun'da yazılı belgelerle ispat etmelidir. Borçlu/kiracının yargılama esnasında kira sözleşmelerine ilişkin farklı beyanları (geçerli sözleşmenin farklı sözleşme olduğu vs.) kesinleşen kira sözleşmesi ve kira borcu karşısında icra mahkemesince incelenemez. Borçlu/kiracının bu itirazlarını ancak genel mahkemelerde açılacak bir davada ileri sürebilir.
12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının yürürlük tarihinin 13.09.2018 olduğu, icra takibinde 2019-2020-2021 yılları kira alacaklarının tahsilinin istendiği ve borçlu/kiracının borca itirazında Türk parası olarak ödeme iddiasında bulunduğu görülmektedir.
O halde, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların iddiaları değerlendirilmek suretiyle kira alacağının Türk parası cinsinden varlığının, gerekirse hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli ek/yeni bilirkişi raporu aldırılarak, tespiti ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda yazılı nedenlerle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesinin 15.01.2026 tarih, 2024/7221 E. - 2026/205 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
A. TUNCAL A. ÇOLAK G. HEYBET A. AYAN Y. ÇİFTCİ
BİLGİ : “Dövize endeksli olarak sözleşme yapma değişikliğinin kamu düzeni ile ilgili olmasından dolayı sonucuna göre karar verilmesi gerekir” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06 Ekim 2022 tarihli kararı için bkz.
“Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira belirleme yasağı getirilmişe de bu kapsamda bulunan sözleşmeler nedeniyle takip başlatılmasında yasal bir engel yoktur” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 23 Ekim 2024 tarihli kararı için bkz.
“Kiracı şirketin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira sözleşmesi yapamayacak kişilerin istisnası kapsamında olup davacı alacaklı dövizle kira takibi yapabilir” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 29 Eylül 2025 tarihli kararı için bkz.
DÖVİZLE SÖZLEŞME YASAĞI KAPSAMINDA, KİRA BEDELİNİN TÜRK PARASI OLARAK BELİRLENMESİ KONUSUNDA BORÇLUNUN İDDİALARI BİLİRKİŞİ ARACILIĞIYLA ARAŞTIRILMALIDIR.
T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2026/3344
KARAR NO : 2026/4885
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L A M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 15/01/2026
NUMARASI : 2024/7221 - 2026/205
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Duygu Dilek tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Borçlu hakkında kira sözleşmesine dayalı olarak başlatılan adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin örnek 13 icra takibinde, borçlu/kiracının itirazı üzerine alacaklı/kiralayanın icra mahkemesine başvurusunda; itirazın kaldırılmasını ve temerrüt nedeniyle kiralanan taşınmazın tahliyesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince itirazın kaldırılması talebinin kısmen kabulü ile itirazın bir kısım alacaklar yönünden kaldırılmasına, borçlu/kiracının taşınmazdan tahliyesine, taraflar aleyhine inkar tazminatına hükmedildiği, borçlu/kiracı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, dövizle sözleşme yasağı kapsamında, kira bedelinin Türk parası olarak belirlenmesi konusunda tarafların mutabakata vardığına dair dosyada herhangi bir açıklama bulunmadığı, kira sözleşmesinde belirlenen aylık kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının aylık kira alacağını belirsiz hale getirdiği gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği, kararın alacaklı/kiralayan tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 269/2. maddesi hükmü gereğince ödeme emrinin tebliği üzerine borçlu yedi gün içinde itiraz sebeplerini aynı yasanın 62. maddesi hükümleri dâhilinde icra dairesine bildirmeye mecburdur. Borçlu itirazında kira akdini ve varsa buna ait mukavelenamedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmez ise akdi kabul etmiş sayılır.
İcra ve İflas Kanunu'nun 269/c maddesine göre borçlu akdi reddetmeyip kiranın ödendiğini veya sair bir sebeple istenemeyeceğini bildirerek itiraz etmiş ise itiraz sebeplerini ve isteğini noterlikçe re'sen tanzim veya imzası tasdik edilmiş veya alacaklı tarafından ikrar olunmuş bir belge ile ispat etmeye mecburdur.
Somut uyuşmazlıkta, alacaklı/kiralayan tarafından temerrüt ihtarına dayalı olarak adi kira ve hasılat kiralarına ilişkin örnek 13 icra takibi başlatılmış olup takip dayanağı olarak yazılı kira sözleşmelerine dayanılmıştır. Borçlu/kiracı takibe itirazında; "... dövizle akdedilmiş kira sözleşmeleri ile ilgili olarak 13 Eylül 2018 tarihli 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda piyasa şartları da dikkate alınarak 01.04.2019- 01.04.2020 dönemi için birlikte kararlaştırılan 75.000,00 TL kira bedeli 02.08.2019 tarihinde bina yönetimi hesabına yatırılmıştır. Bu dönem için yatırılan kira bedeline karşı alacaklı kiraya veren, herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin kira alacağını tahsil etmiştir... Covid-19 salgınının etkin olduğu 01.04.2020 - 01.04.2021 dönemi için 25.000,00 TL'ye düşürülen kira bedelini 24.09.2021 tarihinde bina yönetimi hesabına ödenmiştir... herhangi bir borcu bulunmamaktadır. borcun tamamına, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve tüm fer’ilerine itiraz etmekteyiz... " şeklinde beyanda bulunmuştur. Borçlu/kiracının takibe itirazında, dayanak kira sözleşmesi altındaki imzasını açıkça inkar etmediği, aksine kira ilişkisini kabul ederek talep edilen kira miktarlarının takip öncesi ödendiği gerekçesiyle kira borcu bulunmadığını ileri sürdüğü görülmektedir. İİK'nın 269/d maddesi düzenlemesi ile somut olayda da kıyasen uygulanma imkanı olan İİK'nın 63. madde gereği itiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında, itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez.
İİK'nın 269/2. maddesi uyarınca borçlu/kiracı itirazında kira sözleşmesini ve varsa buna ait sözleşmedeki imzasını açık ve kesin olarak reddetmezse kira sözleşmesi kabul edilmiş sayılır. Bu hükmün anlamı, takibe dayanak kira sözleşmesinin o takip yönünden varlığının ve geçerliliğinin tartışılmayacağıdır. Kira sözleşmesine itiraz etmeyen borçlu/kiracı icra mahkemesinde kira sözleşmesini inkar edemez. İnkar etse dahi Kanun'un bu emredici hükmü gereğince icra mahkemesi hakimi kira sözleşmesinin varlığı ve geçerliliği konusunda bir araştırma yapamaz. Çünkü Kanun kira sözleşmesini o takip bakımından çekişmeli olmaktan çıkarmıştır. Maddi hukuk bakımından kira borcu olmasa bile kira sözleşmesine itiraz edilmediği için takip talebinde yazılı miktar o takip dosyası için geçerli kabul edilir. Böylece kira borcunun varlığı Kanun'un hükmü uyarınca çekişmesiz hale geleceği için ayrıca ispatına gerek kalmaz. Borçlu/kiracı İİK'nın 269/c maddesi çerçevesinde ileri sürdüğü itiraz sebeplerini Kanun'da yazılı belgelerle ispat etmelidir. Borçlu/kiracının yargılama esnasında kira sözleşmelerine ilişkin farklı beyanları (geçerli sözleşmenin farklı sözleşme olduğu vs.) kesinleşen kira sözleşmesi ve kira borcu karşısında icra mahkemesince incelenemez. Borçlu/kiracının bu itirazlarını ancak genel mahkemelerde açılacak bir davada ileri sürebilir.
12.09.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanan, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair 85 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının yürürlük tarihinin 13.09.2018 olduğu, icra takibinde 2019-2020-2021 yılları kira alacaklarının tahsilinin istendiği ve borçlu/kiracının borca itirazında Türk parası olarak ödeme iddiasında bulunduğu görülmektedir.
O halde, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların iddiaları değerlendirilmek suretiyle kira alacağının Türk parası cinsinden varlığının, gerekirse hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli ek/yeni bilirkişi raporu aldırılarak, tespiti ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddi yönünde hüküm tesisi isabetsiz olup, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Yukarıda yazılı nedenlerle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesinin 15.01.2026 tarih, 2024/7221 E. - 2026/205 K. sayılı kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/1. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.06.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
A. TUNCAL A. ÇOLAK G. HEYBET A. AYAN Y. ÇİFTCİ
BİLGİ : “Dövize endeksli olarak sözleşme yapma değişikliğinin kamu düzeni ile ilgili olmasından dolayı sonucuna göre karar verilmesi gerekir” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06 Ekim 2022 tarihli kararı için bkz.
“Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira belirleme yasağı getirilmişe de bu kapsamda bulunan sözleşmeler nedeniyle takip başlatılmasında yasal bir engel yoktur” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 23 Ekim 2024 tarihli kararı için bkz.
“Kiracı şirketin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira sözleşmesi yapamayacak kişilerin istisnası kapsamında olup davacı alacaklı dövizle kira takibi yapabilir” şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 29 Eylül 2025 tarihli kararı için bkz.

