KİRACI ŞİRKETİN DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLARAK KİRA SÖZLEŞMESİ YAPAMAYACAK KİŞİLERİN İSTİSNASI KAPSAMINDA OLUP DAVACI ALACAKLI DÖVİZLE KİRA TAKİBİ YAPABİLİR.
T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2025/4024
KARAR NO : 2025/5705
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L A M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 26/03/2025
NUMARASI : 2025/507 - 2025/1597
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Alişen Kaynar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:
Davacı alacaklının 2023 yılı Eylül ve Ekim ayları bakiye kira bedellerinin tahsili için Örnek 13 numaralı adi kira takibi başlattığı, borçlunun takibe itirazı üzerine İcra mahkemesinde açılan itirazın kaldırılması ve tahliye davasında itirazın kaldırılmasına ve tahliyeye karar verildiği, kararın borçlu tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiği, iş bu kararın davacı alacaklı tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı alacaklı tarafından 16/10/2023 tarihli takip talebinde 2023 yılı Eylül ve Ekim ayları bakiye kira bedellerinin takibe konu edildiği, dosyada mevcut tarafların da kabulünde olan tarihsiz protokollerin incelenmesinde; 1 Kasım 2020 tarihi itibari ile aylık kira bedellerinin olumsuz pandemi şartları göz önünde bulundurularak belirlenmesi konulu ilk protokolde 21 Şubat 2014 tarihli geçerli asıl kira kontratına bağlı kalınarak belirli tarihler arasında kira bedelinde indirim uygulandığı, belirlenen tarih sonrasında asıl kira kontrat şartlarının uygulanmasına karar verildiği, sonraki protokolde de ülkemizdeki genel ekonomik şartlar çerçevesinde 01 Mart 2022-01 Eylül 2023 olmak üzere on sekiz aylık dönem için aylık kira bedelinde indirim uygulanmasına, 01 Eylül 2023 tarihi itibari ile ise 21 Şubat 2014 tarihinde imzalanmış olan asıl kira kontrat şartlarının uygulanmasına karar verildiği, buna göre belirledikleri süreden sonra, 01 Eylül 2023 tarihi itibari ile 21 Şubat 2014 tarihinde imzalanmış kira sözleşmesi geçerli olup, istenilen ayların protokol kapsamı dışında olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan davalı kiracı şirketin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde tek pay sahipli Anonim şirket olduğu, bu pay sahibinin de Birleşik Arap Emirliklerinde faaliyet gösteren, Birleşik Arap Emirlikleri Uyruklu "B. İnternatıonal F." şirketi olduğu, dolayısıyla kiracı şirketin Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 332 sayılı Karara İlişkin Tebliğin (Tebliğ No: 2008-32/34) 8. maddesinin 3. ve 19. fıkraları gereğince döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak kira sözleşmesi yapamayacak kişilerin istisnası kapsamında olup, kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının mümkün olduğu, davacı alacaklının dövizle kira takibi yapılabileceği görülmektedir.
O halde Bölge Adliye Mahkemesinin davalı kiracı şirketin Türkiye'de yerleşik kişi olduğu değerlendirmesi ve gerekçesi de yerinde olmayıp davanın yukarıda izah edilen sebeplerle kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesinin 26.03.2025 tarih ve 2025/507 E. - 205/1597 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.09.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
A. TUNCAL A. ÇOLAK G. HEYBET Dr. S. MUTTA A. AYAN
BİLGİ : "Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira belirleme yasağı getirilmişe de bu kapsamda bulunan sözleşmeler nedeniyle takip başlatılmasında yasal bir engel yoktur" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 23 Ekim 2024 tarihli kararı için bkz.
"Yabancı para cinsinden kambiyo senedi düzenlemeye ve bu kambiyo senedini takibe koymayı engelleyen bir mevzuat bulunmamaktadır" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 12 Ocak 2023 tarihli kararı için bkz.
"Dövize endeksli olarak sözleşme yapma değişikliğinin kamu düzeni ile ilgili olmasından dolayı sonucuna göre karar verilmesi gerekir" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06 Ekim 2022 tarihli kararı için bkz.
KİRACI ŞİRKETİN DÖVİZ CİNSİNDEN VEYA DÖVİZE ENDEKSLİ OLARAK KİRA SÖZLEŞMESİ YAPAMAYACAK KİŞİLERİN İSTİSNASI KAPSAMINDA OLUP DAVACI ALACAKLI DÖVİZLE KİRA TAKİBİ YAPABİLİR.
T.C.
YARGITAY
12. Hukuk Dairesi
ESAS NO : 2025/4024
KARAR NO : 2025/5705
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
Y A R G I T A Y İ L A M I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesi
TARİHİ : 26/03/2025
NUMARASI : 2025/507 - 2025/1597
Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davacı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi Alişen Kaynar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :
Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nin 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından bu yöndeki isteğin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:
Davacı alacaklının 2023 yılı Eylül ve Ekim ayları bakiye kira bedellerinin tahsili için Örnek 13 numaralı adi kira takibi başlattığı, borçlunun takibe itirazı üzerine İcra mahkemesinde açılan itirazın kaldırılması ve tahliye davasında itirazın kaldırılmasına ve tahliyeye karar verildiği, kararın borçlu tarafından istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verildiği, iş bu kararın davacı alacaklı tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.
Davacı alacaklı tarafından 16/10/2023 tarihli takip talebinde 2023 yılı Eylül ve Ekim ayları bakiye kira bedellerinin takibe konu edildiği, dosyada mevcut tarafların da kabulünde olan tarihsiz protokollerin incelenmesinde; 1 Kasım 2020 tarihi itibari ile aylık kira bedellerinin olumsuz pandemi şartları göz önünde bulundurularak belirlenmesi konulu ilk protokolde 21 Şubat 2014 tarihli geçerli asıl kira kontratına bağlı kalınarak belirli tarihler arasında kira bedelinde indirim uygulandığı, belirlenen tarih sonrasında asıl kira kontrat şartlarının uygulanmasına karar verildiği, sonraki protokolde de ülkemizdeki genel ekonomik şartlar çerçevesinde 01 Mart 2022-01 Eylül 2023 olmak üzere on sekiz aylık dönem için aylık kira bedelinde indirim uygulanmasına, 01 Eylül 2023 tarihi itibari ile ise 21 Şubat 2014 tarihinde imzalanmış olan asıl kira kontrat şartlarının uygulanmasına karar verildiği, buna göre belirledikleri süreden sonra, 01 Eylül 2023 tarihi itibari ile 21 Şubat 2014 tarihinde imzalanmış kira sözleşmesi geçerli olup, istenilen ayların protokol kapsamı dışında olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan davalı kiracı şirketin ticaret sicil kayıtları incelendiğinde tek pay sahipli Anonim şirket olduğu, bu pay sahibinin de Birleşik Arap Emirliklerinde faaliyet gösteren, Birleşik Arap Emirlikleri Uyruklu "B. İnternatıonal F." şirketi olduğu, dolayısıyla kiracı şirketin Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 332 sayılı Karara İlişkin Tebliğin (Tebliğ No: 2008-32/34) 8. maddesinin 3. ve 19. fıkraları gereğince döviz cinsinden ya da dövize endeksli olarak kira sözleşmesi yapamayacak kişilerin istisnası kapsamında olup, kira bedellerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılmasının mümkün olduğu, davacı alacaklının dövizle kira takibi yapılabileceği görülmektedir.
O halde Bölge Adliye Mahkemesinin davalı kiracı şirketin Türkiye'de yerleşik kişi olduğu değerlendirmesi ve gerekçesi de yerinde olmayıp davanın yukarıda izah edilen sebeplerle kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ : Alacaklının temyiz isteminin kabulü ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 59. Hukuk Dairesinin 26.03.2025 tarih ve 2025/507 E. - 205/1597 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nun 364/2. maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nun 373/2. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.09.2025 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye Üye Üye
A. TUNCAL A. ÇOLAK G. HEYBET Dr. S. MUTTA A. AYAN
BİLGİ : "Döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kira belirleme yasağı getirilmişe de bu kapsamda bulunan sözleşmeler nedeniyle takip başlatılmasında yasal bir engel yoktur" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 23 Ekim 2024 tarihli kararı için bkz.
"Yabancı para cinsinden kambiyo senedi düzenlemeye ve bu kambiyo senedini takibe koymayı engelleyen bir mevzuat bulunmamaktadır" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 12 Ocak 2023 tarihli kararı için bkz.
"Dövize endeksli olarak sözleşme yapma değişikliğinin kamu düzeni ile ilgili olmasından dolayı sonucuna göre karar verilmesi gerekir" şeklindeki Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 06 Ekim 2022 tarihli kararı için bkz.
